أبو الحسن الشعراني
81
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
معنى كسب و اختلاف در آن ، كه در عصر مؤلف مشهور بود و امروز كسى از اين خلاف خبر ندارد . اين سخن از يهود نيز مانند « عزير ، ابن اللّه » ميان يهود مدينه معروف بود و اگر امروز از يهود پرسى ، انكار مىكنند . « 1 » وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً . « 2 » مؤلف : و در خبر هست كه چون ابتداى اسلام بود و اوّل هجرت ، رسول صلّى اللّه عليه و آله از مكّه به مدينه آمده بود و مسجد بنا كرده ، ستونى است كه آن را حنّانه گويند . رسول صلّى اللّه عليه و آله بر آن ستون تكيه كردى و براى صحابه خطبه كردى بر پاى ايستاده ، چون مسلمانان بيشتر شدند و عدد و عدّه بسيار شد ، دستورى خواستند و گفتند : ما را خوش نيست كه ما نشسته و تو بر پاى ايستاده باشى ما را خطبه مىكنى ، دستورى باشد ما را تا براى شما منبرى سازيم تا بر آنجا خطبه كنيد . او گفت : روا باشد . اين منبر كه هست امروز ، بساختند . رسول صلّى اللّه عليه و آله آن روز از در مسجد درآمد و آهنگ منبر كرد و به نزديك اسطوانهء حنّانه نرفت . منبر سه پايه بود ، پاى بر پايهء اوّل نهاد و گفت : آمين و بر دوم و سهام همچنين ، و كس را نديدند كه دعا مىكرد . علّامه شعرانى : چون مردم فرشتگان را نمىبينند و پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله مىديد . و از اينجا توان دانست كه شرط ديدن فرشتگان به تابش نور از جسم غيرشفّاف و دخول نور در جليديّهء چشم و رفتن به ملتقى العصبتين نيست ، و اگر چنين بود ، همه مىديدند . « 3 » وَ إِنْ يَأْتُوكُمْ أُسارى تُفادُوهُمْ . « 4 » مؤلف : كان أبو عمرو و حمزة و الكسائي يميلون الراء من أسارى و نافع يقرأ بين
--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 241 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 83 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 241 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 85 .